HIGH TECH LOW TECH - design tussen traditie en innovatie geeft een fascinerende kijk in de Nederlandse ontwerpkeuken van de afgelopen vijftien jaar. Aanleiding is de verrassende manier waarop ambachtelijke en innovatieve technieken in design worden gecombineerd. Met deze benadering trekt Nederland nationaal en internationaal veel aandacht. Het Textielmuseum laat stoffen, kledingstukken, verlichting, meubels en gebruiksvoorwerpen zien. Van stoelen uit carbonvezel tot kledingstukken die onder invloed van temperatuur gaan bewegen, van driedimensionale breisels tot plaids van gerecycled karton. Traditiebesef en innovatiestreven groeiden in de loop van de 20ste eeuw steeds meer uit elkaar. ´Vorm volgt functie´ luidde het adagium van de modernisten. Ook het gebruik van decoratie werd in de invloedrijke tekst ´Ornament und Verbrechen´ (Ornament en misdaad) van de Oostenrijkse architect Adolf Loos taboe verklaard. Eind jaren zeventig keerde het tij onder invloed van het kleurrijke design van Italiaanse ontwerpersgroepen als Memphis en Alchimia. In de Nederlandse ontwerpwereld ging het er soberder aan toe. Vanaf de late jaren tachtig stonden duurzaamheid, culturele identiteit en lokale tradities hoog op de agenda. Vooral in de vrije vormgeving experimenteerden ontwerpers met ambachtelijke technieken en het hergebruik van materialen. Productvormgevers omarmden traditionele textiele technieken zoals vilten, breien en borduren. De kleine onnauwkeurigheden en het ´persoonlijk handschrift´ dat ambachtelijke producten kenmerken oogstten veel waardering. De nieuwe uitdaging was om ook industrieel vervaardigde producten een unieke uitstraling te geven. De ogen van de Nederlandse ontwerpwereld richtten zich begin jaren negentig vooral op innovatieve technologische ontwikkelingen. Geavanceerde materialen of procédés, die in eerste instantie voor ruimtevaart, militaire doeleinden of modelbouw waren ontwikkeld, boden vormgevers een scala aan nieuwe toepassingsmogelijkheden. Dat ambachtelijkheid en nieuwste technologieën juist op het terrein van textiel goed samengaan, bewees onder meer het project Dry tech I, dat in 1995 op initiatief van het ontwerpplatform Droog Design tot stand kwam. In samenwerking met de afdeling Ruimte- en Luchtvaarttechniek van de Technische Universiteit in Delft ontwikkelde zes ontwerpers producten van geavanceerde materialen in combinatie met traditionele materialen of technieken. Het meest bekende ontwerp uit deze reeks is de Knotted Chair van Marcel Wanders. De stoel bestaat uit een macraménet van aramide-carbon-touw dat in epoxyhars werd gedompeld. In uitgeharde toestand ontstond een stevig zitmeubel met een sensuele, ambachtelijke uitstraling. Ook de matzwart glanzende Carbon Copy Chair (2003) van Bertjan Pot is een intrigerend voorbeeld van de kruisbestuiving tussen traditie en innovatie. De ontwerper gebruikte carbonvezels om een lichte, maar tegelijkertijd uitermate sterke stoel te creëren. Model voor zijn ontwerp stond de beroemde DSR stoel van Charles en Ray Eames uit 1948. De met glasvezel versterkte polyester-zitschaal en het stalen onderstel van de Eames-stoel vertaalde Pot in een transparante constructie van gevlochten en gedraaide carbonvezels die met epoxyhars werden verstevigd. Behalve een prototype van de Carbon Copy Chair worden op de tentoonstelling ook de originele Eames-stoel en andere ontwerpen van Pot gepresenteerd die inzicht geven in het proces van idee tot realisatie. Een staaltje tovenaarskunst lijkt de ontwikkeling van ‘intelligent textiel´, textiel dat onder invloed van veranderende omgevingsfactoren zoals licht, temperatuur of druk van eigenschap verandert. Textielontwerpers Anne Mieke Kooper en Hélène Dashorst hebben stoffen ontworpen die reflecteren, naglimmen of onder invloed van ultraviolet licht veranderen van kleur. Het museum toont van Mariëlle Leenders het project Shape Memory Textiles. Leenders ontwikkelde intelligente stoffen die op temperatuurverandering reageren. De stoffen transformeren van een gladde naar een gekreukelde toestand, rollen zich op of trekken plaatselijk samen. De computergestuurde weef- en breimachines in het TextielLab van het museum, bieden vormgevers tal van technisch geavanceerde mogelijkheden. Textielontwerpster Aleksandra Gača ontwikkelde in het Lab driedimensionale weefsels waarin zij high-tech-garens met traditionele materialen combineerde. Jeroen Vinken, kunstenaar en textielontwerper, benutte in zijn ontwerp van de gordijnstof Fuzzy ten volle de mogelijkheden van de computergestuurde Dornier grijperweefmachine. Over de gehele breedte van de machine kan elke van de ruim 6000 scheringdraden apart worden bediend waardoor er geen herhaling van patroon optreedt. Doordat de machine volledig computergestuurd is, kan ook in de lengte iedere inslagdraad op een andere manier worden ingeweven. Van veraf lijkt het alsof de zachtkleurige, vage cirkelvormen op de gordijnstof met airbrush-techniek tot stand zijn gekomen. Een nauwkeurige blik op het weefsel openbaart echter de technische verfijning. Op het kruispunt van schering en inslag ontstaan duizenden kleurencombinaties. Tenslotte blijken ontwerpers ook op het terrein van oppervlaktebewerkingen meesters te zijn in de synthese van traditie en innovatie. Eugène van Veldhoven experimenteert met coatings en diverse druktechnieken op bestaande stoffen vanuit een esthetisch én functioneel oogpunt. Textielontwerpster Hil Driessen heeft voor een 18de-eeuwse stijlkamer in een Utrechts pand stoffen ontworpen waarbij zij met technisch geavanceerde procédés een fascinerende vorm van oogbedrog creëert. De werken op de tentoonstelling zijn gedeeltelijk collectiestukken van het Textielmuseum; daarnaast wordt werk uit andere musea en uit particulier bezit getoond. De begeleidende publicatie HIGH TECH LOW TECH - design tussen traditie en innovatie is te koop in de museumwinkel voor € 14,95. Auteurs van de publicatie zijn Suzan Rüsseler, assistent conservator tentoonstellingen bij het Textielmuseum en tevens samensteller van de tentoonstelling en Anton Luiken, manager Textile Research van TNO. Gedurende de looptijd van de tentoonstelling organiseert het Textielmuseum lezingen en demonstraties die aansluiten op het thema. In galerie LEGIOkunst, op loopafstand van het Textielmuseum gesitueerd, vindt gedurende de tentoonstelling High tech, low tech de expositie PARALLEL plaats. De presentatie omvat niet-textiel werk van vormgevers die eveneens aan de tentoonstelling in het Textielmuseum deelnemen. Tot de exposanten behoren eveneens FOC, Loods ontwerpers, Moooi.

Exposerende kunstenaar(s) / exhibited artist(s): Gijs Bakker - Jurgen Bey - Tord Boontje - Hélène Dashorst - Hil Driessen - Simone van Eerdenburg - Niels van Eijk - Henia Eizenberg - Madieke Fleuren - Aleksandra Gaca - Ineke Hans - Hella Jongerius - Chris Kabel - Evelyn de Kok - Anne Mieke Kooper - Mariëlle Leenders - Miriam van der Lubbe - Luna Maurer - Luna Maurer & Roel Wouters - Ulf Moritz - Bertjan Pot - Gwendolin Ransmeier Floyd - Uli Rapp - Tine De Ruysser - Scholten & Baijings - Hilde Sinke - Wieki Somers - Maartje Steenkamp - Diane Steverlynck - Tjeerd Veenhoven - Eugène van Veldhoven - Joep Verhoeven - Jeroen Vinken - Marcel Wanders - Rianne de Witte - Roel Wouters

Textielmuseum Tilburg Goirkestraat 96, 5046 GN Tilburg, 013-5367475, open: di t/m vr 10.00-17.00, za en zo 12.00-17.00, gesloten 1 jan, 30 apr, 5 mei, 1e paas- en pinksterdag, 25 dec, entree € 7,00 voor volwassenen, kinderen t/m 6 jaar gratis, 7 t/m 12 jaar €1,75 en 13 t/m 18 €3,00 Expositieperiode van 16 september t/m 14 januari 2007