de Grote Hoop: Nederlandse kunst 1960-2001
De opening wordt verricht door mevr. mr. W. Sorgdrager, voorzitter van de Raad voor Cultuur.
Het composttoilet van Atelier van Lieshout uit 2001 staat centraal opgesteld in de entreehal van het Fries Museum in Leeuwarden. Het toilet is het startpunt van de tentoonstelling ‘de Grote Hoop’. Dit kunstwerk vormt samen met werk van nog 21 andere Nederlandse kunstenaars de eigenzinnige keuze van gastconservator en kunsthistoricus Fred Wagemans (1954). Vanuit een ongebruikelijk perspectief heeft Wagemans in ‘de Grote Hoop’ zijn visie op veertig jaar Nederlandse kunst in beeld gebracht. Van Jan Schoonhoven tot Rineke Dijkstra, van Bas Jan Ader tot René Daniëls en van Jan Dibbets tot Marlene Dumas.
Uitgangspunt van Fred Wagemans bij de samenstelling van een tentoonstelling van Nederlandse kunst na 1960, was niet om een overzichtstentoonstelling te maken. Wagemans heeft juist gekozen voor een thema. Leidraad bij zijn selectie is de relatie die een kunstenaar wil leggen tussen het maken van kunst en de werkelijkheid om hem heen. De periode na 1960 vat Wagemans op als één historisch continuüm, een periode van veertig jaar door 22 kunstenaars verbeeld. Van elke geselecteerde kunstenaar heeft hij een groep karakteristieke werken in de tentoonstelling opgenomen.
In de visie van Fred Wagemans is sinds 1960 in Nederland een enorme kunstproductie op gang gekomen. ‘Een niet te beteugelen, niet in te dammen aanmaak van producten die allemaal het vrije zelf uitdrukken. Het is een grote niet-gedifferentieerde massa van vrije ‘zelven’ die overal tegelijk aanwezig is’, zoals Wagemans het in de catalogus definieert. Anonimiteit en vrije uitdrukking zijn de begrippen die hij hanteert: ‘Tegenwoordig is iedereen, als we de media mogen geloven, een kunstenaar. Vrije uitdrukking en anonimiteit zijn nu één. (….) Uitdrukking van een zelf is als kunstwerk inmiddels volstrekt betekenisloos, niet-onderscheidbaar en redundant.’ Deze kunstwerken laten geen ruimte voor mentaal onderzoek. In de selectie die Wagemans heeft gemaakt, is juist wel sprake van een mentaal proces waarin ruimte is voor maker en kijker om elkaar te ontmoeten. Het kunstwerk is geen doel op zichzelf, het kan niet zonder de actieve inbreng van de kijker.
De geselecteerde kunstenaars in de tentoonstelling ‘de Grote Hoop’ zijn: Hans Aarsman (1951), Bas Jan Ader (1942-1975), Philip Akkerman (1957), Ben d’Armagnac (1940-1978), René Daniëls (1950), Jan Dibbets (1941), Marlene Dumas (1953), Rineke Dijkstra (1959), Daan van Golden (1936), Fons Haagmans (1948), Arnoud Holleman (1964), Micha Klein (1964), Job Koelewijn (1962), Atelier van Lieshout (opgericht 1995), Max Natkiel (1943), Ronald Ophuis (1968), Joost van Oss (1956), Henk Peeters (1925), Jan Schoonhoven (1914-1994), JCJ Vanderheyden (1928), Herman de Vries (1931) en Marijke van Warmerdam (1959).
‘de Grote Hoop’ vormt de basis voor het huidige beleid van het Fries Museum om actuele kunst te tonen. Het Fries Museum is het podium op het gebied van hedendaagse Nederlandse kunst in Noord-Nederland. In Buro Leeuwarden exposeren jonge Nederlandse kunstenaars, terwijl in het tentoonstellingsprogramma van het Fries Museum ook meer gevestigde kunstenaars gepresenteerd worden. De samenstelling die Wagemans heeft gemaakt - en dat is één opvatting om naar de afgelopen veertig jaar van moderne Nederlandse kunst te kijken - levert een keur van kunstenaars op, die de voorgangers van de huidige generatie kunstenaars zijn. Bovendien bevindt zich onder die selectie een aantal kunstenaars, die het Fries Museum nu in zijn programma volgt of in de toekomst zou kunnen tonen.
De tentoongestelde werken in ‘de Grote Hoop’ zijn bruiklenen, afkomstig van de kunstenaars zelf, van particulieren en van verschillende Nederlandse musea. Diverse media komen in de expositie aan bod, van grote schilderijen, installaties en collages tot aan video’s en foto’s.
‘de Grote Hoop’ is een co-productie van de Charlottenborg Exhibition Hall in Kopenhagen en van Fred Wagemans en is nog tot en met 9 december in Denemarken te bezichtigen. Bij de tentoonstelling is een rijk geïllustreerde catalogus in het Deens/Engels verschenen. Van 27 april tot en met 30 juni is de tentoonstelling te zien in het Stedelijk Museum Schiedam.
|
|