Landgoed Schovenhorst

Garderenseweg 93  Plattegrond via Google
3881 GK Putten, Nederland
T 0341-351207
 info@schovenhorst.nl
www.schovenhorst.nl
De bossen en bomentuinen van Landgoed Schovenhorst zijn vrij toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang.

Contact: Marlies Peters

Overige informatie

Mooiste bomentuin van Nederland
Al 150 jaar werken de beheerders van Schovenhorst aan de ontwikkeling van bossen en bomentuinen op het landgoed. Schovenhorst vindt het belangrijk mensen enthousiast te maken voor haar landgoed. Alleen dan leeft het, groeit het en heeft het betekenis. Daarom organiseren wij diverse activiteiten op het gebied van kunst en cultuur, natuurgerichte recreatie en educatie op het landgoed.
+ + lees meer...

Sinds 1967 beheert de stichting Schovenhorst de bomentuinen op Landgoed Schovenhorst. Vanaf 1998 wordt naast het beheer ook gewerkt aan de uitvoering van activiteiten op het gebied van kunst en cultuur en natuurgerichte recreatie en educatie. Hiervoor zijn 6 mensen part-time in dienst van de stichting. Zij worden in de uitvoering van de werkzaamheden ondersteund door een enthousiaste groep van ruim 20 vrijwilligers. Van het geven van rondleidingen, het ontwikkelen -en uitvoeren van educatieve programma's, tot het onderhoud van de bomentuinen en allerlei technische klussen. De vrijwilligers vormen een onmisbare schakel in de organisatie van de Stichting Schovenhorst.

Historie
Het landgoed Schovenhorst is beroemd om zijn bomen. Sinds 1848 liet stichter Mr. J. H. Schober van heinde en ver zaden komen om te onderzoeken of ze op de heide bij Putten konden groeien. Hij had zich voorgenomen van de woeste grond een bron van welvaart te maken, niet alleen met landbouw, maar ook met bosbouw. In binnen- en buitenland baarde zijn experiment opzien. Toen hij stierf zette zijn schoonzoon, dr. J. Th. Oudemans, het werk voort. Sindsdien is de naam Oudemans verbonden met Schovenhorst. De bossen en bomentuinen van Schovenhorst zijn unieke overblijfselen uit een periode van experimenteren en zoeken naar geschikte bomen voor de Nederlandse bosbouw.
In 1967 werd Stichting Schovenhorst opgericht met als doel het landgoed in stand te houden. Het bosbedrijf Schovenhorst voert anno 2001 nog steeds een bosbeheer waar veel ruimte is om te experimenteren. Daarnaast heeft het landgoed zich ontwikkeld tot een prettige plek om te recreëren. Beeldententoonstellingen, educatieve buitenprogramma's voor de basisschool, rondleidingen en evenementen hebben ervoor gezorgd dat veel mensen de bomentuinen en bossen van Schovenhorst hebben (her)ontdekt.

Het ontstaan van Schovenhorst en de tijdsgeest
Schovenhorst is in 1848 ontstaan als een van de initiatieven vanuit de verlichte burgerij om de landbouw te verbeteren en de welvaart van het platteland te vergroten. De landbouw in die tijd werd, vooral op de armere zandgronden, gekenmerkt door kleine, weinig productieve bedrijven en grote arealen 'woeste grond'. Deze 'woeste grond' werd weliswaar extensief benut voor begrazing en plaggenwinning, maar droeg toch weinig bij aan de welvaart. De 'verbeteringsbeweging', die zich vanaf de late 18e eeuw in heel Noordwest Europa voordeed, streefde naar verhoging van de bodemproductie door intensivering van de landbouwmethoden, maar ook door ontginning van 'woeste gronden'.

In het geval van Schovenhorst ging het om de ontginning van een complex heide, gelegen aan de hoge, droge oostkant van Putten. De kern van dit complex werd in 1848 aangekocht door mr. J.H. Schober, advocaat en industrieel in Utrecht.

In het midden van de 19e eeuw was het toen bestaande gebrek aan goede meststoffen een grote beperking van de mogelijkheid heide tot landbouwgrond te ontginnen. Ook op Schovenhorst bleef bebossing over als middel om deze terreinen productiever te maken. De gangbare vormen van bebossing waren aanleg van eikenhakhout en aanplant of bezaaiing met grove den. Beide zijn Schovenhorst toegepast. Mr. Schober belangrijkste werk was het verzamelen en uittesten van allerlei minder bekende naaldboomsoorten, in de hoop en verwachting dat hieronder soorten te vinden zouden zijn, die productiever waren en beter hout zouden leveren dan de grove den. Dit alles niet alleen in het belang van zijn eigen landgoed, maar uitdrukkelijk ook ten nutte van de bosbouw in het algemeen.

Uit dit werk, voortgezet en uitgebreid door zijn opvolgers, zijn de boomsoortencollecties op Schovenhorst voortgekomen: het Kleine en het Grote Pinetum, het Arboretum en het Driecontinentenbos.

De eigenaren van Schovenhorst hebben een vooraanstaande rol in de ontwikkeling van de Nederlandse bosbouw gespeeld. Dr. Oudemans was bijvoorbeeld medeoprichter en eerste voorzitter van de Vereniging Natuurmonumenten, nu een van de grootste organisaties in Nederland. In de twintigste eeuw groeiden bosbouwers en natuurbeschermers uit elkaar. De exotische bomen van Schovenhorst pasten niet langer in het verlangen naar Nederlandse oernatuur. De woeste grond, die in het begin van deze eeuw bedwongen moest worden, wordt aan het begin van de 21e eeuw als natuur beschouwd en desnoods aangelegd. Schovenhorst vaart nu een nieuwe koers, waarbij het bosbedrijf met educatie, voorlichting en evenementen tegemoet komt aan de belangstelling van het publiek voor mooie bossen en bomen.


Scènes in het bos
20/7/2004 - 29/8/2004
Beeldententoonstelling
4/8/2003 - 31/8/2003
Boom in Beeld: internationale houtkunstevenement
12/7/2003 - 3/8/2003

Toon afbeeldingen


Galeries.nl is sinds begin mei 2018 weer in de lucht, maar om de site up-to-date te houden ben ik op zoek naar vrijwilligers die bereid zijn om actuele exposities toe te voegen. Mail naar info@galeries.nl indien u hiervoor belangstelling heeft.

Op deze plek, in de laatste kolom, kunnen advertenties worden geplaatst.

Meer info over adverteren

Benno Tutein Nolthenius