Home - Kunstenaars - Galeries - Musea - Exposities  
 
Comenius Museum
Kloosterstraat 33  Plattegrond via Google
1411 RS Naarden, Nederland
T 035-6943045
 info@comeniusmuseum.nl
www.comeniusmuseum.nl
wo t/m zo 12.00-17.00
gesloten 25 dec, 31 dec en 1 jan
entree € 5,00
  

Contact: Maria Krutzen

Overige informatie

Het Comenius Museum is gewijd aan het leven en werk van de beroemde Tsjechische geleerde Jan Amos Comenius (1592-1670), die de laatste 14 jaar van zijn leven in Nederland doorbracht. Het museum biedt tevens toegang tot zijn mausoleum, in 1937 ingericht door befaamde Tsjechische kunstenaars van die tijd.
+ + lees meer...

In een presentatie en een video-voorstelling wordt een beeld gegeven van de veelzijdige geleerde die Comenius was. Hij is wereldwijd bekend vooral als pedagoog. Zijn beroemdste boek is de Orbis Sensalium Pictus (de zichtbare wereld in plaatjes), maar hij hield zich ook bezig met zaken als theologie, politicologie, cartografie en natuurwetenschappen. Comenius was een centraal figuur in de bewustwording en ontwikkeling van de Tsjechische cultuur. In de bibliotheek bevinden zich o.a. originele drukken van boeken door en over Comenius, en is op afspraak te raadplegen.

Het museum organiseert meerdere tentoonstellingen per jaar en diverse activiteiten die betrekking hebben op de tijd van Comenius of op de Tsjechische kunst en cultuur in ruimere zin.

Wie was Comenius?

Priester en leraar
Jan Amos Komenský, zoals zijn Tsjechische naam luidt, werd in 1592 geboren in Moravië, dat toen deel uitmaakte van het Koninkrijk Bohemen. Het was de tijd van de godsdiensttwisten. De familie van Jan Amos was lid van de Boheemse Broederschap, die in navolging van Jan Hus (1369-1415) de zuivering van de kerk nastreefde. Na zijn studie theologie en filosofie werd Comenius in 1616 tot geestelijke van de Broederschap gewijd en aangesteld als leraar en predikant. In die tijd trouwde hij ook.

Vluchteling
De spanning tussen protestanten en katholieken leidde in 1618 tot het uitbreken van de Dertigjarige Oorlog. Bohemen werd in 1620 verslagen en kwam onder heerschappij van de katholieke Habsburgers. Hiermee begon de vervolging van de protestanten. Voor Comenius werd dit het begin van een periode van verdriet en ellende. Hij verloor zijn vrouw en twee jonge kinderen aan de pest en moest zelf vluchten. Zo begon een lange zwerftocht, die pas zou eindigen toen hij in 1656 in Amsterdam als vluchteling gastvrij werd ontvangen door de rijke koopmansfamilie De Geer. Hier kon Comenius zich tot zijn dood in 1670 in alle rust verder wijden aan zijn theologisch, filosofisch en pedagogisch werk.

Homo Universalis
Comenius is in Nederland vooral bekend als pedagoog, maar voor hemzelf was opvoedkunde vooral een voorwaarde voor wat hij noemde: ‘de verbetering van de menselijke dingen’. Om de wereld te verbeteren achtte hij de juiste opvoeding van de jeugd van essentieel belang. In de scholen moet alles aan allen worden onderwezen, was zijn stellige overtuiging. Daartoe ontwikkelde hij een school- en onderwijssysteem, waarop nog ruim twee eeuwen na zijn dood is voortgebouwd, onder meer door Rousseau, Fröbel, Pestalozzi en Montessori. Hij bevorderde het visueel onderwijs, waartoe hij in de jaren veertig van de zeventiende eeuw zijn beroemdste boek Orbis Sensualium Pictus - de zichtbare wereld in plaatjes - schreef. Behalve veel pedagogische werken schreef Comenius boeken over theologie en filosofie. Een dergelijke brede belangstelling en kennis was onder geleerden van die tijd niet ongebruikelijk. Zo bewoog Comenius zich ook op het gebied van cartografie, astronomie, muziek - 'het natuurlijkste in de mens' - talen en geneeskunde.

Comenius en Naarden
Tijdens zijn laatste levensperiode in Amsterdam was Comenius lid van de Waalse (Franstalige) kerk. Na zijn dood in 1670 werd hij om nog steeds onduidelijke redenen die niet meer te achterhalen zijn, begraven in de toenmalige Waalse kerk te Naarden. Zijn graf werd vergeten en verwaarloosd, nadat deze kerk in 1819 werd opgeheven.
Op aandringen van de Tsjechoslowaakse regering werd een onderzoek ingesteld naar de laatste rustplaats van Comenius. In 1929 vonden Tsjechoslowaakse en Nederlandse geleerden de stoffelijke resten van Comenius in de Waalse kapel. De Nederlandse regering restaureerde vervolgens de vervallen en verbouwde kerk, Tsjechoslowakije was verantwoordelijk voor een geheel nieuw interieur. Tsjechische kunstenaars kregen de opdracht om de kerk een waardig aanzien als mausoleum voor Comenius te geven. Onder meer een hekwerk met bronzen beelden, glazen panelen met scčnes uit het leven van Comenius en een houten praalhek maken van de 15e-eeuwse kapel een stemmige en indrukwekkende laatste rustplaats voor een groot geleerde. Het mausoleum fungeert tot op de dag van vandaag als pelgrimsoord voor Tsjechen en Slowaken.

Van Buiten leren: Comenius en de schoolplaten van Koekkoek
17/4/2014 - 15/2/2015
Labyrint
17/10/2013 - 30/3/2014
Via Sacra: De hongerdoeken van Zittau
5/7/2013 - 22/9/2013
Bruiloftsfeesten in Moravië
27/4/2012 - 24/6/2012
Passie voor Ikonen II
13/3/2008 - 30/3/2008
Comenius op de kaart gezet
19/1/2008 - 9/3/2008
Comenius in meervoud
8/9/2007 - 12/1/2008
Passie voor Ikonen I
5/4/2007 - 29/4/2007
Moravisch landschap “De Witte Karpaten”
1/12/2006 - 1/4/2007
Ontdek het mysterie: 250 jaar Vrijmetselarij
7/10/2006 - 19/11/2006
Familie De Geer
25/5/2006 - 17/9/2006
Kepler, Praag en de planeet Mars
26/6/2005 - 23/10/2005
Kinderen als spiegel van de tijd
30/1/2005 - 8/5/2005
Fotoexpositie: Uherský Brod.....een impressie
10/9/2004 - 11/10/2004
Miroslav Oliva
5/3/2004 - 31/5/2004
Václav Havel door de Tsjechische fotograaf Alan Pajer
4/11/2003 - 18/1/2004

Toon afbeeldingen