Jacoba van Heemskerck  (1876-1923)

Over de kunstenaar
Jacoba van Heemskerck-van Beest is geboren in Den Haag. Overleden in Domburg.

Voor het werk van Van Heemskerck vormen bossen, duinen en de zee de belangrijkste motieven. Van Heemskerck maakte vooral houtsneden, gouaches en schilderijen. Hoewel Van Heemskerck aanvankelijk onder invloed van Jan Toorop luministische schilderijen maakte, raakte ze omstreeks 1912 kortstondig in de ban van het kubisme. Later, in de jaren 1916-1917, ontwikkelde haar werk zich steeds sterker in de richting van het expressionisme en trachtte zij er vooral een spirituele kracht in tot uitdrukking te brengen. Haar bekendste werken worden gekenmerkt door krachtige lijnen en vormen, waarin de invloed van geestelijke stromingen zoals de theosofie en de antroposofie aanwezig is. Haar werk is dan ook sterk verwant met het Duitse expressionisme, in het bijzonder met dat van Wassily Kandinsky. Als Kandinsky geloofde Van Heemskerck in de geestelijke werking van lijnen en kleuren. Zo kon het blauw de bedachtzaamheid, het paars de melancholie en het rood de heftige bewogenheid tot uitdrukking brengen. Lijnen, bijvoorbeeld zigzaglijnen, werden geassocieerd met de hartstochtelijke strijd, terwijl de driehoeksvorm stond voor de zoektocht naar het geestelijke.

Met haar vriendin Marie Tak van Poortvliet, die ze rond 1906 leerde kennen, bestudeerde ze de theorieën van onder anderen Rudolf Steiner, de stichter van de antroposofische beweging. De vriendinnen kwamen in contact met de geneeskundestudent Willem Zeylmans van Emmichhoven, die in 1923 promoveerde op het proefschrift De werking der kleuren op het gevoel.
Zowel Tak van Poortvliet als Zeylmans van Emmichhoven hebben Van Heemskerck waarschijnlijk sterk beïnvloed.

De volgende musea/instellingen hebben werk in hun collectie:
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
De Hallen Haarlem, Haarlem
Rijksmuseum Twenthe, Enschede
Museum de Wieger, Deurne

De volgende instellingen hebben werk in stock:
Galerie Arte Magica, Haarlem
Ruud van der Velden Kunst, Rotterdam
Kunsthandel Marius Sterrenburg, Amsterdam
Kunsthandel Studio 2000, Blaricum
Galerie Frank Welkenhuysen, Utrecht

Publikaties
Kunstschrift 2013|3: Japan.nl
Toon publikaties met afbeeldingen in apart venster