Henri Le Fauconnier  (1881-1946)

HENRI LE FAUCONNIER
1881-1946
+ + lees meer...

Henri Victor Gabriel Fauconnier werd op 5 juli 1881 geboren in Hesdin bij Calais als eerste kind van de arts Louis Fauconnier en Gabrielle Raux. In november 1900 verhuisde hij naar de Rue Visconti 19 te Parijs waar hij colleges volgde aan de École des Sciences Politiques en de École de droit. In 1901 nam hij les in het atelier van Jean-Paul Laurens. In 1904 nam hij deel aan de Salon des Indépendants en in 1905 volgde hij de lessen op de Académie Julian. Hier ontmoette hij o.a. Roger de la Fresnaye, Luc-Albert Moreau en André Dunoyer de Segonzac (1884-1974). Fauconnier huurde een atelier in het Quartier Latin en veranderde zijn naam in Le Fauconnier. Hij bewonderde Maurice Denis en de Nabis en liet op de Salon des Indépendants impressionistische schilderijen zien. In 1906 volgde zijn latere Russische vrouw Maroussia Barannikoff schilderlessen bij Le Fauconnier.

In 1907 schilderde Fauconnier fauvistisch en ontmoet hij Robert Delaunay en Albert Gleizes. In de zomer van 1907 schilderde le Fauconnier in Ploumanach, Bretagne, de rotsen in een sterk vereenvoudigde vorm, met donkere kleuren. Samen met Gleizes en Jean Metzinger exposeerde hij tijdens de Salon d´Automne in 1910. Via kontakten met Duitse kunstenaars werd hij lid van de ´Neue Künstlervereinigung Munich´. Aan het eind van 1910 onmoette hij via Apollinaire Pablo Picasso en hingen zijn doeken samen met de werken van Gleizes en Metzinger in dezelfde zaal op de Salon d´Automne. Vanaf de herfst 1910 hield le Fauconnier bijeenkomsten voor andere kunstenaars, zowel schilders als schrijvers, in zijn atelier in de Rue Visconti. Fauconnier deed in 1911 mee aan de eerste grote tentoonstelling van de kubisten in zaal 41 van de ´Salon des Indépendans´. Ook nam hij deel aan de ´Section d´Or´.

In 1910 leerde le Fauconnier Lodewijk Selfhout en Conrad Kickert kennen. Dit contact zorgde voor de bekendheid van het kubisme in Nederland. Le Fauconnier werd door de Nederlanders gezien als de leider van de Montparnasse-groep, die verder nog bestond uit Léger, Metzinger, Gleizes, Delaunay en Archipenko. Volgens Le Fauconnier was de herkenbaarheid van de vorm en de gevoeligheid van de kunstenaar het belangrijkste. Apollinaire noemde dit cubisme physique. In januari 1912 hingen werken van Fauconnier op de ´Ruitenboer´ tentoonstelling in Moskou. Tijdens zijn bezoek aan Moskou trouwde Le Fauconnier met Maroussia Barannikoff. In mei 1912 vertrok Le Fauconnier op aandringen van Schelfhout uit Parijs naar het landelijke Meulan-Hardricourt. Hier ontving hij de kunsthandelaar Wilhelm Uhde. Half augustus keerde Le Fauconnier terug naar Parijs en legde hij de laatste hand aan het schilderij Les Montagnards. Op de tentoonstelling van de Moderne Kunstkring in 1912 (6 oktober - 7 november) hingen 33 werken van Le Fauconnier. Op 27 oktober kwam Le Fauconnier voor een week naar Nederland.

In de nazomer van 1912 keerde hij zich al enigszins af van de kubisten. Het kubisme van de Montparnassegroep werd volgens hem te veel bepaald door theoretische constructies in plaats van door de weergave van een intuïtief innerlijk beeld, dat een visie van de werkelijkheid moest geven. In zijn artikel La sensibilité moderne et le tableau, geschreven voor de catalogus van de Moderne Kunstkring van 1912, komt naar voren dat hij het meer geabstraheerde kubisme een dorre formule vond en de verregaande abstrahering van de ruimtelijke vormen een maniërisme. Op de Académie de la Palette gaf Le Fauconnier o.a. les aan Marc Chagall, Nadezhda Udaltsova, Véra Pestel en Liubov Popova. Zijn stijl veranderde in de loop van 1912 in een gematigd figuratief expressionisme. Dit kwam mede door het advies van Schelfhout om zich te laten inspireren door de schoonheid van het landschap en Parijs te ontvluchten.

Le Fauconnier en Kickert waren in juli-augustus 1914 voor het eerst op de Domburgse Zomertentoonstelling te zien en kwamen bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar Jan Toorop in Domburg. Van 1914 tot 1919 leefde Le Fauconnier in Nederland, daar hij dienst in Frankrijk weigerde. In 1915 had le Fauconnier een grote overzichtstentoonstelling bij de Rotterdansche Kunstkringen in 1917 een solotentoonstelling in Amsterdam. Jan Toorop schreef het voorwoord in de catalogus van de laatste tentoonstelling. Ook in 1917 nam Le Fauconnier deel aan de zomertentoonstelling te Domburg. In de zomer van 1919 verhuisde Le Fauconnier met zijn vrouw Maroussia naar Bergen. In mei 1920 keerde hij terug naar de Rue Hallé te Parijs.

In 1926 werkten o.a. de Nederlandse schilders Carel Willink en Wim Schumacher in Le Fauconniers atelier. (Schilderijen van deze twee schilders zijn o.a. te zien in het Frisiamuseum te Spanbroek.) Le Fauconnier schilderde na een donkere expressionistische periode hoofdzakelijk realistisch. In september 1932 overleed Maroussia. Denkelijk eind december 1945 overleed le Fauconnier aan een hartaanval. De precieze datum is niet bekend, daar hij pas na ongeveer 14 dagen werd gevonden. Op 23 januari 1946 werd hij begraven op het kerkhof van Grosrouvre (Île-de-France), waar le Fauconnier sinds 1923 een huis had en vooral ´s zomers leefde en werkte.

In 1959 was er in ons land en vlak daar buiten een overzichttentoonstelling van Le Fauconnier. Conrad Kickert schreef voor die tentoonstelling het artikel Oorzaak en begin van het cubisme, waarin hij Braque en le Fauconnier als grondleggers zag.

7 maart - 13 april Stedelijk Museum, Amsterdam
18 april - 19 mei Van Abbemuseum, Eindhoven
27 juni - 26 juli Pictura en Instituut voor Kunstgeschiedenis, Groningen
september - oktober Instituut voor Schone Kunsten, Antwerpen
8 november - begin december Folkwang Museum, Essen
17 december - 31 januari 1960 Gemeentemuseum, Den Haag

Exposities (komt nu voorbij)

De volgende musea/instellingen hebben werk in hun collectie:
Frans Hals Museum Hal, Haarlem
Frans Hals Museum, Haarlem
Kranenburgh, culturele buitenplaats Bergen NH, Bergen

De volgende instellingen hebben werk in stock:
Kunsthandel Peter Pappot, Amsterdam


Werken Toon afbeeldingen in apart venster

toon detailinformatie >>

Galeries.nl is sinds begin mei 2018 weer in de lucht, maar om de site up-to-date te houden ben ik op zoek naar vrijwilligers die bereid zijn om actuele exposities toe te voegen. Mail naar info@galeries.nl indien u hiervoor belangstelling heeft.

Op deze plek, in de laatste kolom, kunnen advertenties worden geplaatst.

Meer info over adverteren

Benno Tutein Nolthenius