Extreem! Overleven op Antarctica

 
Antarctica (foto door Fra...
 
Antarctica

Over de expositie

Antarctica is de hoogste, koudste, droogste en winderigste plek op aarde. Een gemiddelde temperatuur van -37 Celsius, een overal aanwezige ijslaag en weinig flora en fauna, maakt het continent extreem in alle opzichten. Geen wonder dat het lange tijd ontoegankelijk was voor de mens. Pas in de vorige eeuw werd de Zuidpool bedwongen door pioniers als Amundsen, Shackleton en Scott. 'Great god, this is an awful place', schreef deze laatste in 1912 in zijn dagboek. Ondanks die menselijke aandacht is de Zuidpool nog steeds van niemand, maar wordt het als internationaal gebied bestuurd door 28 landen. Die landen, waaronder Nederland, moeten er dan wel wetenschappelijk onderzoek verrichten. Nooit eerder was dat door zaken als het broeikaseffect, klimaatsveranderingen en zeespiegelrijzingen zo actueel. Met Extreem ! Overleven op Antarctica wijdt Teylers Museum voor het eerst een tentoonstelling aan dit continent die laat zien hoe mens en dier leven n overleven. Van de eerste ontdekkingsreizen vol ontberingen tot de hedendaagse (wetenschappelijke) high-tech expeditietochten en luxe toeristencruises.

Eeuwenoud poolijs, recente Nederlandse betrokkenheid
Dateert de Nederlandse aandacht voor de Noordpool al vanaf de tijd dat Willem Barentsz er in de zestiende eeuw overwinterde, pas sinds 1967 is Nederland actief op Antarctica en sinds 1990 een van de medebestuurders van het continent. Nederlandse wetenschappers verrichten er onderzoek naar ijsstromen en meteorietenvelden -van belang voor onze kennis over Mars- en doen kilometersdiepe boringen in het eeuwenoude ijs. Zon ijskern is een uniek klimaatarchief, waarop bijvoorbeeld vulkaanuitbarstingen en de uitstoot van CO2 is af te lezen. Maar ook wordt onderzoek gedaan naar naar fossiele overblijfselen van planten en dieren, waaruit blijkt dat de Zuidpool miljoenen jaren geleden nog uit subtropische bossen bestond.

Spannend jongensboek
Hoe geavanceerd het onderzoek tegenwoordig is en onder welke omstandigheden dit wordt uitgevoerd, wordt op de tentoonstelling getoond. Omstandigheden die totaal anders zijn dan tijdens de vroegste expedities, toen overleven de hoogste prioriteit had. Uniek materiaal van de Belgica expeditie uit 1898 illustreert de ontberingen uit die tijd. Wie Extreem ! Overleven op Antarctica bezoekt, belandt in een spannend jongensboek, waarin de tentoonstelling zich laat lezen aan de hand van filmfragmenten, unieke kaarten, fossielen, opgezette dieren, expeditie-uitrustingen uit verleden n heden, een exacte weergave van een mobiel weerstation n een unieke ijskern. Ervaar zelf de ijzige wind en raak onder de indruk van de enorme ijsvlaktes en het extreme doorzettingsvermogen dat nodig is om te overleven op Antarctica.

Activiteitenprogramma voor jong en oud
Een serie zondagmiddaglezingen door Maarten Frankenhuis over flora en fauna, zuidpoolreiziger Ronald Naar over zijn expeditie en weerman Erwin Kroll over het weer op Antarctica, alsmede een educatief programma voor het basisonderwijs zijn onderdeel van de tentoonstelling. Voor jonge bezoekers zijn er, met name in voorjaars- en meivakantie, diverse activiteiten en workshops. Ook is er een speciale Antarctica speurtocht, waarmee kinderen zelf op ontdekkingstocht kunnen gaan. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geillustreerde publicatie met bijdragen van specialisten.

Met Extreem ! Overleven op Antarctica zet Teylers Museum de traditie voort van cultuurhistorische tentoonstellingen waartoe de eigen collectie telkens aanleiding geeft. De tentoonstelling is voorbereid in samenwerking met wetenschappers van Alterra Wageningen UR, Universiteit van Utrecht, Universiteit van Tilburg, Rijksuniversiteit Groningen en NWO en werd mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Polair Programma (NPP).


Wanneer en waar

  • Expositieperiode was t/m 13 jun 2004
Teylers Museum
Spaarne 16
2011 CH Haarlem
023-5160960

open: di t/m vr 10.00-17.00, za en zo 11.00-17.00, gesloten 25 dec en 1 jan, entree 14,00


Kunstenaar