Woonerven en Zitkuilen


Over de expositie

De zitkuil, het woonerf of het behang met weelderige patronen in de kleurencombinatie bruin-oranje-paars, typische voorbeelden van de jaren zeventig. Maar ook gebouwen als Hoog Catharijne in Utrecht, Centraal Beheer in Apeldoorn, Het Moederhuis in Amsterdam en de Meerpaal in Dronten hebben een toon gezet in het decennium met de hoogste bouwproductie in de Nederlandse geschiedenis. De tentoonstelling 'Woonerven en Zitkuilen, de Kritiese Jaren Zeventig' toont materiaal van architecten, kunstwerken, films en foto's uit en over deze periode. Ook geven een typische jaren zeventig huiskamer en een echte zitkuil een beeld hoe de interieurs van die tijd eruit zagen.

De jaren zeventig zijn volstrekt anders geindigd dan ze begonnen zijn. Het decennium begint met 'flower power' en eindigt in punk en disco. Het geloof in de welvaartsgroei na de democratiseringsgolf van 1968 verandert, na twee oliecrisis, in een tijdperk van 'no-nonsense' in de tachtiger jaren. Voor de een zijn de jaren zeventig een periode waarin alles mogelijk was, voor anderen betekende het een onoverzichtelijk tijdperk van inspraak en conclusieloze vergadercultuur. Voor de n zijn de jaren zeventig hip en trendsettend geweest, voor de ander dogmatisch en star.
En ding is zeker, de ontwikkelingen die plaatsvonden in de jaren zeventig hebben Nederland definitief veranderd.

'Aksie'
In de jaren zestig was er nog veel waardering voor de nieuwbouwwijken die aan de rand van grote steden werden gebouwd. De kritiek die in de loop van de jaren zestig ontstond, vertaalde zich aan het einde van dit decennium in verzet en 'aksie'. Het verzet tegen de grote wederopbouwwijken n de verloedering van de historische binnensteden die tegelijkertijd plaatsvond, leidde tot het begrip dat er veranderingen noodzakelijk waren. Pas toen er ver gevorderde plannen waren om een deel van de Jordaan te slopen om plaats te maken voor een toegangsweg tot de binnenstad, kwam de Amsterdamse bevolking in opstand.

Veranderingen
Wat hebben de veranderingen betekend voor de architectuur en de stedenbouw? Vanaf 1970 werd het ontwerp ondergeschikt aan de sociaal-maatschappelijke functie en werd opnieuw gekeken naar de inrichting van de stad. Kenmerkend voor de architectuur van deze tijd zijn de schuine muren, het hellend dak, het gebruik van baksteen en vooral de grillige plattegronden. Dit alles kwam voort uit de groeiende ontevredenheid over de kwaliteit van architectuur en stedenbouw van de wederopbouw.
De menselijke maat speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden. Het woonerf maakte zijn opmars. Kinderen konden veilig op straat spelen en collectief groen bepaalde het straatbeeld.

Stroming
De jaren zeventig brachten niet n dominante stroming voort, maar juist een veelheid en verscheidenheid aan opvattingen. Er ontstonden kleine groeperingen met ieder hun eigen kenmerken: afwisselende en nieuwe vormen, de menselijke schaal, herwaardering voor de oude stad en het gebruik van geprefabriceerde elementen voor een flexibele plattegrond. Het gebrek aan een dominante stroming levert vreemd genoeg wel typische, herkenbare jaren zeventig architectuur en stedenbouw op.

Tentoonstelling en boek
De tentoonstelling 'Woonerven en Zitkuilen' en het bijgehorende boek besteden aandacht aan het bijzondere van de architectuur en stedenbouw in de jaren zeventig. In het midden van de door NL Architects ontworpen tentoonstellingsruimte staat een installatie waarin diverse kamers gebouwd zijn om de belangrijkste ontwikkelingen uit te leggen. In het hart van de installatie bevindt zich een zitkuil: het startpunt voor rondleidingen en workshops.

Kinderen
Speciaal voor kinderen wordt een speurtocht in de tentoonstelling uitgezet. Zij kunnen op deze manier kennismaken met de tijd waarin hun ouders zijn opgegroeid.


Wanneer en waar

  • Expositieperiode was t/m 3 okt 2004
Het Nieuwe Instituut
Museumpark 25
3015 CB Rotterdam
010-4401200

open: di t/m za 10.00-17.00, zo en feestdagen 11.00-17.00, gesloten op 1 jan, 30 apr en 25 dec, entree 8,00


Kunstenaar