Rembrandt ontmaskerd: Tekeningen van Rembrandt en zijn School

 
Christus temidden van zij...
 
Terugkeer van de verloren...
 
Oude man met baard in arm...

Over de expositie

Ter gelegenheid van het vierhonderdste geboortejaar van Rembrandt (1606-1669) toont Teylers Museum in het Prentenkabinet alle tekeningen van de meester uit eigen collectie. Al in 1796 werd de eerste tekening aangekocht: Christus temidden van zijn apostelen, een van de meest monumentale tekeningen uit Rembrandts oeuvre. Tot aan het begin van de 20ste eeuw verwierf het museum in totaal 32 tekeningen van Rembrandt. Sindsdien is de visie op de meester echter zodanig veranderd dat een aantal van die aanwinsten is ‘ontmaskerd’ als werk van leerlingen of navolgers. De presentatie laat de 19 tekeningen zien die tegenwoordig op Rembrandts naam staan, naast de bladen die nu worden beschouwd als werk van onder anderen Ferdinand Bol, Nicolaes Maes, Willem Drost, Abraham Furnerius, Samuel van Hoogstraten, Constantijn Daniel van Renesse en Aert de Gelder.

Teylers Museum bezit een aantal onbetwiste meesterwerken van Rembrandt, zoals Christus temidden van zijn apostelen en de Terugkeer van de verloren zoon. Andere tekeningen van de meester zijn soms moeilijk te onderscheiden van die van zijn vele leerlingen en navolgers. In de 18de en 19de eeuw werden veel tekeningen optimistisch op Rembrandts naam gesteld. Gekleurde of uitgewerkte tekeningen van Rembrandt waren destijds bijzonder geliefd en er werd diep voor in de buidel getast. Dat gold zeker voor het Dorpsgezicht dat Teylers Museum in 1883 kocht voor maar liefst 5.200 gulden. Het was destijds een van de duurste ‘Rembrandt’ tekeningen. Toch zagen kenners er twee decennia later de hand van de meester niet meer in. Die veranderde visie was het gevolg van pogingen om Rembrandts tekeningen systematischer en chronologischer te benaderen en zijn tekenstijl objectiever te onderscheiden. De belangrijkste verbreider van deze methode in Nederland was Cornelis Hofstede de Groot (1863-1930) die ons beeld van Rembrandt blijvend heeft veranderd.

Vooral gedurende de laatste decennia hebben veranderende inzichten in Rembrandts stijl er toe geleid dat zijn oeuvre aanmerkelijk is geslonken. Het lijkt echter onvermijdelijk dat ook de huidige inzichten weer zullen worden bijgesteld. Juist daarom is het belangrijk steeds kritisch te kijken. Deze tentoonstelling nodigt de bezoeker daartoe uit. Dat loont de moeite, want het museum bezit hoe dan ook een aantal van de fraaiste tekeningen van de invloedrijke Rembrandt en zijn School.


Wanneer en waar

Tijdens
Rembrandt 400

  • Expositieperiode was t/m 17 apr 2006
Teylers Museum
Spaarne 16
2011 CH Haarlem
023-5160960

open: di t/m vr 10.00-17.00, za en zo 11.00-17.00, gesloten 25 dec en 1 jan, entree € 14,00