Kunstwerk van de maand: Peter Kantelberg

 

Over de expositie

Peter Kantelberg (Eindhoven, 1947) bracht tijdens een interview dat hij zes jaar geleden aan Trouw gaf een uitspraak over poëzie in herinnering. “Poëzie hoort nergens bij, maar doet aan alles denken.” Die woorden waren volgens hem van toepassing op zijn werk. Hij is niet uit op stijlvastheid. Hij wil niet dat zijn schilderijen onmiddellijk herkend worden vanwege een bepaalde stijl. Hij zoekt er juist naar die geconditioneerdheid te doorbreken. Daarmee onderscheidt hij zich van de meeste van zijn collega’s. Veel kunstenaars schrikken ervoor terug om vele gezichten te laten zien, omdat ze bang zijn op die manier het verwijt te krijgen niet origineel te zijn. Immers, in de oorspronkelijkheid toont zich de ware meester. Zegt het cliché. Peter Kantelberg gelooft daar niet in.

In deze tentoonstelling laat hij schilderijen zien uit de jaren zeventig, tachtig en begin negentig. Door die ruime periode wordt zijn uitgangspunt goed zichtbaar. De eerste schilderijen zijn figuratief. Droog geschilderd, met ingehouden kleuren en niet gestoord door de wetten van de werkelijkheid. Meestal zijn mensen het onderwerp. Aan het einde van de jaren zeventig dringt de vorm zich naar voren. De mensen worden veel meer een onderdeel van een compositie. De kleuren krijgen een groter aandeel. Soms lijkt het er zelfs op dat de inhoud bewust onder de verfspatten schuil gaat. Bij één werk is het alsof Jackson Pollock over zijn schouder heeft meegekeken. Er is nauwelijks nog een ‘verhaal’ te bekennen en te herkennen.

Het is daarom niet vreemd dat Peter Kantelberg in de jaren tachtig op de vorm alleen is uitgekomen. Vlakken en vormen die in een bepaalde verhouding tot elkaar op het doek zijn aangebracht. De kleuren pakken uit om dat spel meer zeggingskracht te geven. Het figuratieve element is niet volledig afwezig, maar speelt slechts een bijrol. Begon hij ooit als een schilder die ruimte wilde geven aan de actualiteit, die je zelfs geëngageerd kon noemen, in deze werken bereikt hij een fase waarin de werken alleen met zichzelf bezig zijn.
De schilderijen die te zien zijn uit het begin van de jaren negentig lijken daar mijlenver van verwijderd. Die figuratie is weer terug, al heeft die een wat aarzelender vorm gekregen. Ze is veel suggestiever dan vijftien jaar daarvoor. Ook de manier waarop Kantelberg schildert is veel minder strak. Je zou die stijl ‘wollig’ kunnen noemen als dat woord niet zo’n negatieve connotatie had.

Het frustrerende van dit soort tentoonstellingen is, dat ze ophouden op het moment dat je als kijker echt nieuwsgierig begint te worden. Waar gaat de kunstenaar heen? Wat gebeurt er in de volgende fase van zijn kunstenaarsschap? Helaas is dat niet te zien. De kijker blijft onthouden dat Kantelberg na 1998 weer naar de werkelijkheid is gaan werken, “stilstaan bij wat je ziet en dat op je in laten werken”, dat hij dus meer dan ooit is gaan luisteren naar de actualiteit in zichzelf, dat hij veel meer dan daarvoor waarde is gaan hechten aan goede titels voor zijn werken, omdat een goede titel in zijn optiek een schilderij behoedt voor vrijblijvendheid. Ook het kleurgebruik heeft een gedaanteverandering ondergaan. Het lijkt erop, dat hij de variaties binnen een kleur wil uitbuiten en dat hij die variaties wil afzetten tegen die van andere kleuren, zodat er uiteindelijk een enorme rijkdom ontstaat, een enorme intensiteit.
Misschien is het die intensiteit die hem echt drijft en die impliciet verklaart waarom zijn meerstijligheid functioneler is dan je op het eerste gezicht zou denken.
Deze tentoonstelling is de beste aanleiding om op zoek te gaan naar zijn huidige werk.

Tekst: Rob Perrée 2006

Een aantal jaren geleden nam SBK Amsterdam de verantwoordelijkheid over de collectie Artotheek Breda op zich. Een intensief onderhoudstraject volgde.
Vanaf 2006 worden kunstenaars uit de Bredase collectie geïntroduceerd in de SBK kunstuitleen met presentaties in alle vestigingen. Dit is één van die presentaties.


Wanneer en waar

  • Expositieperiode was t/m 31 mrt 2007
SBK Breda
Markendaalseweg 48
4811 KC Breda
076-5436510

open: wo t/m vr 12.00-18.00, za 12.00-17.00


Kunstenaar

Peter Kantelberg