Winterreise: Een tentoonstelling in twee delen

 
Axel Hütte

Over de expositie

Winterreise is een groepstentoonstelling waarin AKINCI de toeschouwer uitnodigt mee op reis te gaan door werken die ijzige momenten oproepen. Deze show loopt van 18 januari tot en met 9 maart. De tentoonstelling is echter een continuüm in twee delen. Als gevolg hiervan zullen vanaf 19 februari sommige werken worden ingewisseld voor anderen, waardoor de tentoonstelling de winter zachtjes wegwuift. Misschien overbodig om te vermelden dat de titel Winterreise verwijst naar een cyclus van vierentwintig gedichten geschreven door Wilhelm Müller en op muziek gezet voor stem en piano door Franz Schubert in 1827. De tekst verhaalt over een verliefde jongeman die op reis gaat door een winterlandschap. De doelloze tocht door een leeg en ijzig landschap roept vragen op over het bestaan, identiteit en de zin van het leven. Interessant om op te merken is dat al in de tijd van Schubert mensen politieke betekenis toekenden aan de gedichten van Wilhelm Müller, omdat ze daarin de verontrustende tegenspraak zagen met de troostende reactionaire bewegingen van hun tijd.

In het eerste gedeelte van onze tentoonstelling Winterreise zal Ali Kazma’s (1971, Istanbul, Turkije) recente dubbele projectie ‘North’ (2017) worden gepresenteerd. Ali Kazma is bekend van zijn videowerken die menselijke activiteiten in hun emotionele, sociale en politieke dimensies bevragen en onderzoeken, en ook de obsessieve manieren waarop mensen weerstand bieden aan hun omgeving. Dit tweeluik ‘North’ neemt de kijker mee naar Spitsbergen in Noorwegen. Met zijn camera verkent Kazma een verlaten mijn die door de Sovjets tussen 1930 en 1980 werd geëxploiteerd. De tijd is gekristalliseerd in de gebouwen die behoren tot de voormalige Sovjetarbeiders kolonie - zoals de tijd eenvoudig lijkt te verdwijnen in Kazma’s werk. Of misschien lost historische tijd op in onmetelijke tijd: die van accumulatie van stof op vloeren of de verandering van seizoenen.

In het tweeluik ‘Orphanage’ (2018) van Ali Kazma, dat vanaf 19 februari in Winterreise wordt gepresenteerd, worden herinneringen bewaard in het grootste houten gebouw ooit gebouwd in Europa: het Griekse weeshuis op Büyükada, een eiland in de buurt van Istanbul, nu een leeg spookgebouw op het randje van instorten en een getuige van de lange en tumultueuze etnische geschiedenis van Turkije.

Axel Hütte’s (1951, Essen, Duitsland) tweeluik ‘Marignano I’ en ‘Marignano II’ toont twee monumentale foto’s (2017) van bomen in een winterse omgeving in Noord-Italië. De toeschouwer kan enkele vlokken sneeuw detecteren. Net als Ali Kazma is Axel Hütte een kunstenaar wiens reizen hem naar alle delen van de wereld leiden. Met zijn camera beeldt hij zorgvuldig geselecteerde berglandschappen af, alsof het mensen waren: bergketens, waterlandschappen of bomen - vaak in meer detail dan een oog in een keer kan detecteren. Is het toevallig dat Hütte’s oog werd gevangen door de mistige bomen, gedeeltelijk bedekt met mos en sneeuw in het voormalige slagveld van Marignano?

Een andere bijdrage aan deze tentoonstelling vormt het werk ‘Fireplace’ van Cevdet Erek (1974, Istanbul, Turkije), dat in januari 2016 het centrale stuk was van zijn tentoonstelling ‘Winterausstellung’ in het Kasseler Kunstverein in Duitsland. Om de uren en dagen van de tentoonstelling te ‘meten’ liet hij elke dag een vuur in de kachel van de curator stoken met zoveel houtblokken als nodig waren voor elke dag. Vanwege brandvoorschriften in Duitsland kon het vuur geen echt vuur zijn, zoals Erek aanvankelijk van plan was geweest. Zodoende speelde een video van het brandende vuur tijdens openingsuren, omringd door de zitinstallatie van Erek. Ook in Winterreise zal ‘Fireplace’ een centraal stuk zijn, maar deze keer zal het knapperende vuur worden vergezeld door een ferme beat gecomponeerd door Erek.

Een belangrijk schilderij in Winterreise is getiteld ‘Climate Report’ (2016) van Andrei Roiter (1960, Moskou, Rusland). Roiter, die door de Russische curator en criticus Viktor Misiano is omschreven als een ‘artist-tourist’, heeft nooit voor maar één bestemming gekozen. Als rusteloze kolonist op twee continenten, Europa en de VS, graaft hij voortdurend zijn herinneringen op en brengt zijn waarnemingen in kaart. ‘Climate Report’ is wat Roiter noemt “een schilderij van nogal ‘emotionele’ aard”, bestaande uit een geschilderde stapel met kleurrijke bestanden - of zelfs vrolijke heldere sneden van ansichtkaartlandschappen - onder een blok duisternis, die alles neerdrukken als een zwaar presse-papier of de dreigende schaduw van onze milieucrisis.

Deze reis eindigt met nieuw werk van Edwin Zwakman (1969, Den Haag, Nederland). Zwakman staat erom bekend de wereld in zijn atelier te reconstrueren. De plaatsen die hij weergeeft, bestaan niet. Het zijn compressies van banale, maar rudimentaire situaties die overal in de wereld in eindeloze variaties te vinden zijn. Zwakman heeft het vermogen om zijn toeschouwer te verrassen met de onbetwistbare vanzelfsprekendheid van het beeld. Misschien verbinden ze zich opnieuw met onze eigen herinneringen, en transformeren ze het gewone in het archetypische.


Wanneer en waar

  • Expositieperiode was t/m 9 mrt 2019
Galerie Akinci
Lijnbaansgracht 317
1017 WZ Amsterdam
020-6380480

open: di t/m za 13.00-18.00