SieboldHuis

Rapenburg 19  Plattegrond via Google
2301 EA Leiden, Nederland
T 071-5125539
 info@sieboldhuis.org
www.sieboldhuis.org
di t/m zo 10.00-17.00
gesloten 1 jan, 3 okt, 25 dec

entree
Volwassenen € 8,00
Kinderen (4 t/m 12 jr.) € 4,00
65+, CJP, Student (op vertoon van collegekaart) € 4,00
Museumjaarkaarthouders Gratis
  

Contact: mw drs. Kris Schiermeier (dir)

Japan.

Overige informatie

Het SieboldHuis herbergt het mooiste uit Japan achter een Nederlandse historische gevel.
Wandel langzaam langs prenten, lakwerk, fossielen, ceramiek, herbaria, munten, kleding, geprepareerde dieren en honderden andere schatten uit Japan.
+ + lees meer...

De zeven zalen over drie verdiepingen bieden elk een eigen sfeer. De intieme werkkamer met dieren en planten op sterkwater en intens kleurige aquarellen. Een panoramazaal met bijna vier meter hoge vitrines. De impressie van het verleden in een stijlkamer waarin het verhaal van Siebold's familie wordt verteld. Een schatkamer waarin een serene sfeer de meest bijzondere objecten worden getoond. Een landkaartenkamer waarin de openstelling van Japan aan de orde komt en waar de bezoeker zelf een reis kan uitstippelen op beeldschermen.

De wisseltentoonstellingen op de tweede verdieping bieden een gevarieerd programma met modern Japans en Nederlands design en bruikleen tentoonstellingen uit andere Japanse collecties, privé en openbaar.

Het museum heeft een museumwinkel, een informatiecentrum een ruimte voor besloten ontvangsten en een uitgebreid aanbod van lezingen, rondleidingen, thema avonden en workshops.

Philipp Von Siebold, 1796-1866, verzamelaar in Japan
Philipp Franz Balthasar von Siebold, geboren in het Beierse Würzburg kwam uit een familie van artsen. Philipp's grootvader, vader, en beide ooms waren allen hoogleraar geneeskunde aan de universiteit van zijn geboortestad, en in 1815 begon ook Siebold de studie geneeskunde in Würzburg.

In 1822 werd hij geneesheermajoor in het Nederlands Oost-Indische leger met als standplaats Batavia. Daar trok hij al snel de aandacht van de Gouverneur-generaal. Siebold leek de ideale persoon om naar Japan te sturen, een land met een centrale plaats in de veranderende wereldpolitiek. Japan was tot dat moment een onbekende mogendheid, met strikt gesloten grenzen. Handel was toegestaan, maar was beperkt tot een handelspost op het speciaal voor dit doel gebouwde kunstmatige eiland Deshima.

In 1823 landde Siebold op Deshima met de opdracht informatie te verzamelen over Japan, de handel met Japan en het Japanse politieke systeem. Buitenlanders mochten Deshima niet verlaten, maar als arts stonden hem nog andere kanalen open. Na het genezen van een invloedrijke lokale ambtenaar werd hem toegestaan een kleine kliniek buiten de handelspost te openen en huisbezoeken af te leggen bij Japanse zieken.

Direct na aankomst legde hij contact met Japanse medici en natuurwetenschappers. Sommigen van hen konden de Nederlandse taal spreken en schrijven en werden Rangakusha - letterlijk: Holland-deskundigen - genoemd. Het huis van Siebold groeide al gauw uit tot een centrum van ontmoetingen, lezingen en discussies, waarbij de gastheer werd erkend en gewaardeerd als een expert op het gebied van de Westerse wetenschap. Geen wonder dat in die jaren het Nederlands werd gezien als 'het Latijn van het Oosten'!

Ook als arts verwierf hij een goede reputatie. Hij legde veel huisbezoeken in de omtrek af. Hij mocht hiervoor geen betaling ontvangen, maar in plaats daarvan kreeg hij vaak geschenken van dankbare patiënten. Zo werd de basis gelegd van zijn etnografische verzameling. In navolging van Jan Cock Blomhoff (1779-1853), tussen 1818 en 1823 de Nederlandse commandant van Deshima, en boekhouder Johannes van Overmeer Fisscher (1800-1848), wist hij een groot aantal huishoudelijke voorwerpen, prenten, materialen en ambachtelijke kunstvoorwerpen te verwerven.

Siebold richtte zich op het verzamelen van planten, dieren en zaden en allerlei gebruiksvoorwerpen en nam kunstenaars in dienst om dieren, voorwerpen en gebruiken op papier vast te leggen. Siebold verzamelde tijdens zijn uitstapjes ook zoveel mogelijk natuurlijk materiaal. Zijn leerlingen namen voor hem planten, dieren en gesteenten mee en hij huurde drie jagers om bijzondere dieren voor hem te verzamelen.

In 1825 kreeg hij vanuit Batavia twee assistenten toegewezen: de apotheker Heinrich Bürger en tekenaar C.H. de Villeneuve. Bürger was een belangrijke hulp bij het verzamelen, en vanaf 1828 was hij Siebold's opvolger. Het natuurhistorisch materiaal kwam, verspreid over de jaren van Siebold's verblijf in Japan, in 4 zendingen naar Nederland. De laatste zending nam hij zelf mee toen hij eind 1829 Japan gedwongen verliet. Heinrich Bürger bleef op Deshima en stuurde in de jaren daarna nog eens drie vrachten. In Nederland vormen de zendingen, die alles bij elkaar circa 10.000 voorwerpen omvatten, tot op de dag van vandaag de Japanse collecties van het Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis en het Nationaal Herbarium Nederland.

Aan de hand van de grote hoeveelheid dieren die Siebold en Bürger naar Nederland stuurden, konden de zoölogen Temminck (Coenraad Jacob, 1778-1858), Schlegel (Hermann, 1804-1884) en De Haan (Wilhelm, 1801-1855) de Japanse fauna beschrijven. Toen hun onderzoek werd gepubliceerd in de "Fauna Japonica" (verschenen tussen 1833 en 1850), maakte dit werk de Japanse fauna van vrijwel onbekend in één keer tot de best beschreven fauna van alle niet-Europese landen.

Na een maandenlange reis naar Edo, het huidige Tokyo, waar Siebold naast vele objecten ook in het bezit van landkaarten van Japan kwam, zou hij bij terugkomst op Deshima direct naar Java vertrekken. De voorwerpen werden alvast naar Deshima verstuurd. De landkaarten werden echter ontdekt en Siebold werd ervan beschuldigd te spioneren voor de Russische staat. Het bezit van landkaarten was immers streng verboden. Na een periode van huisarrest en onderzoeken werd Siebold in oktober 1829 voorgoed uit Japan verbannen. Op dat moment wist hij nog niet dat deze ban later zou worden opgeheven.

Delen van zijn collectie werden tot dan toe in Leiden, Gent, Antwerpen en Brussel bewaard. Siebold besloot zich in Leiden te vestigen aan het Rapenburg nummer 19. Vanaf 1831 stelde Siebold zijn collectie open voor het publiek en na enig aandringen gaf Koning Willem I gevolg aan zijn al eerder geformuleerde belangstelling voor de Siebold collectie. De Haagse collectie 'Koninklijk Kabinet van Zeldzaamheden', de collecties van Blomhoff en van Overmeer Fisscher, en de collectie van Siebold, werden uiteindelijk samengevoegd. Siebold's collectie werd daartoe door de staat aangekocht en het nieuwe museum werd de voorloper van het huidige Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden.

Siebold bleef een belangrijke rol vervullen als adviseur over Japanse zaken. In 1859 reisde hij opnieuw naar Japan als diplomaat waar hij tot 1864 af en aan verbleef.

Rapenburg 19, Leiden
Het pand op het Rapenburg nummer 19 beslaat sinds de vroege 16e eeuw het huidige perceel dat bestaat uit een samenvoeging van vier woningen die er vanaf de late 15e eeuw hebben gestaan.

De vroegst bekende bewoner van het huis is Paulus Buys, (1531-1594) die een vooraanstaande rol speelde in de tachtigjarige oorlog. Hij was Pensionaris van Leiden en stond destijds in nauw contact met Willem van Oranje; hij was voor korte tijd lid van de Raad van State en eveneens hoogheemraad van Rijnland en Curator van de Leidse Universiteit. Hij gold als een van de 18 alderijcste burgers van de stad Leiden.
Het huis werd in de jaren na Buys bewoond door welgestelde Vlaamse kooplui, onder wie Daniël van der Meulen (1554-1600), die nauw betrokken was bij de nieuwbouw van het Leidse stadhuis en ook bevriend was met de Prins van Oranje.

De volgende periode zag de familie Paets als bewoners van het pand. Deze vooraanstaande familie heeft drie generaties lang in het pand gewoond en elke generatie was op een bepaalde manier betrokken in de plaatselijke politiek. Burgemeester Willem Paets (1596-1669) gaf de opdracht voor de bouw van de classicistische achtergevel, die waarschijnlijk is ontworpen door Arent van 's Gravensande, die ook het ontwerp leverde voor de Lakenhal in Leiden.

De schatrijke koopman Johannes van Bergen van der Grijp (1713-1784), voormalig hoofd - administrateur van de Nederlandse regering in Batavia, is verantwoordelijk voor de verbouwing van de voorgevel van het pand in de tweede helft van de 18e eeuw tot de huidige staat. Het huis moest toen ingrijpend worden aangepast voor het nieuwe bordes en souterain.

Het opvallende plafond in de grote zaal is een ontwerp van de Engelsman James Wyatt (1748-1813), de meest gevierde architect in Engeland in het laatste kwart van de 18e eeuw. Werken van Wyatt zijn zelden te vinden buiten Engeland: het ontwerp van dit plafond is met zekerheid aan hem toe te schrijven door de correspondentie gevoerd met de toenmalige bewoner van het pand, Johannes Meerman (1753-1815), die er slechts kort woonde. De naam van deze belezen heer die door koning Lodewijk Napoleon was benoemd tot Directeur-Generaal der Wetenschappen en Kunsten, leeft voort in de naam van het museum Meermanno-Westreenianum, waar het grootste gedeelte van zijn privé-bibliotheek zich bevindt.

De volgende eigenaresse verhuurde het huis aan de uit Duitsland afkomstige, in Nederlandse dienst werkzame arts Philip Franz von Siebold (1796-1866). Siebold woonde zelf maar heel kort in het huis en gebruikte na overname van de eigenaresse het pand om zijn indrukwekkende verzameling Japanse curiosa ten toon te stellen voor het publiek. Zelf woonde hij gedurende een deel van het jaar in Huize Nippon aan de Lage Rijndijk te Leiden, en voor een ander deel van het jaar in Duitsland.

Hij verhuurde het van 1837 tot 1844 aan de studentensociëteit Minerva, dat uiteindelijk verhuisde vanwege ruimtegebrek. Hij verhuurde daarna het pand aan een Duitse collega, de hoogleraar in de Botanie Caspar George Carel Reinwardt. (1773-1854).

De laatste particuliere eigenaar van het pand was Petrus de Raadt (1796-1862), de stichter van instituut Noorthey in Voorschoten. Na diens overlijden in 1862 kwam het huis aan de Staat der Nederlanden, die er de arrondissementsrechtbank en het kantongerecht in vestigde.

Nieuws- en persberichten
11/02/2017 SieboldHuis tekent samenwerkingsovereenkomst met Mogami Tokunai Memorial Museum in Japan
22/10/2016 Zes nieuwe Hokusai schilderingen ontdekt in Siebold-collectie
16/09/2016 Japanmuseum SieboldHuis ontvangt €300.000 van OCW
16/12/2015 Japanese Foreign Minister's Commendation' award voor Japanmuseum SieboldHuis


De gemaskerde krijger: Het strijdtoneel van de samurai
8/12/2017 - 27/5/2018
Lak. Modern Japans lakwerk
16/9/2017 - 26/11/2017
Japan in kaart
16/9/2017 - 26/11/2017
Tohoku Girls: Kokeshi-poppen uit Japan
23/6/2017 - 3/9/2017
Shibata Toshio: Gemaakte landschappen
16/6/2017 - 3/9/2017
Ema: Tastbare gebeden
17/3/2017 - 11/6/2017
Utagawa Kunisada: Drama en schoonheid
9/12/2016 - 5/3/2017
Casper Faassen: De dingen die voorbij gaan
9/12/2016 - 4/6/2017
Japan & Nederland: foto expositie
28/10/2016 - 11/12/2016
Debora Makkus: Arita
10/9/2016 - 27/11/2016
Hideo Takeda: Strijd om de macht
9/9/2016 - 27/11/2016
Te mooi om weg te gooien
10/6/2016 - 28/8/2016
Binnenstebuiten: Kimono's van Mieke de Waal
8/4/2016 - 29/5/2016
Fuji: Iconische berg in beeld II
26/1/2016 - 27/3/2016
Fuji: Iconische berg in beeld I
10/12/2015 - 24/1/2016
Shinkichi Tajiri: Universal Paradoxes
12/6/2015 - 29/11/2015
Textiel: Reflectie op de Siebold-collectie
6/3/2015 - 31/5/2015
Zijden Pracht: Kimono’s uit de Kubota Collectie
6/3/2015 - 31/5/2015
Hedendaagse kunstwedstrijd Four Seasons
28/11/2014 - 22/2/2015
Kawahara Keiga: Fotograaf zonder camera
28/11/2014 - 22/2/2015
Mensen van Kyoto: Foto's door Kai Fusayoshi
12/9/2014 - 16/11/2014
Striphelden uit Japan
4/7/2014 - 31/8/2014
NENSHA, Japans geïnspireerd werk van Chris Berens
14/3/2014 - 22/6/2014
Sekimori ishi modern
14/3/2014 - 22/6/2014
Helden, Humor, Horror: Japanse prenten van Utagawa Kuniyoshi (1797-1861)
7/12/2013 - 9/3/2014
Leo van der Kleij: JapanFoodDrinks
6/9/2013 - 24/11/2013
Eline Hoogendijk: Om te smullen - Botanische aquarellen
6/9/2013 - 24/11/2013
Het snoer der ontferming: Couperus en Japan
14/6/2013 - 25/8/2013
Lily in Japan
14/6/2013 - 25/8/2013
Hollanders
1/3/2013 - 2/6/2013
Bijzondere bezoekers
1/3/2013 - 2/6/2013
Inspiring Spirits
17/12/2012 - 17/2/2013
Spoken en Geesten. Uit het Tikotin Museum of Japanese Art, Israël
7/12/2012 - 17/2/2013
Madelon Hooykaas & Keiko Sato: Transformatie / Inspiratie
16/9/2012 - 25/11/2012
Japans design
20/7/2012 - 2/9/2012
Vissen: Van Haai tot Koi
6/4/2012 - 8/7/2012
Tsukioka Yoshitoshi: Maanlicht, mysterie en schoonheid
9/12/2011 - 18/3/2012
Hello Kitty - Hello Holland
10/9/2011 - 20/11/2011
 
Kawaii Kimono
2/6/2011 - 28/8/2011
2011: Kawaii-jaar
11/3/2011 - 27/11/2011
Aya Takano: Sterren, bloemen en honingnacht
11/3/2011 - 25/4/2011
Hokusai 250
10/12/2010 - 27/2/2011
Stille schoonheid: Japans Nô-theater in prenten
29/10/2010 - 28/11/2010
Ellen Philippen en Lotte Porrio: Oogst sieraden koestert Japanse schatten
19/9/2010 - 17/10/2010
Michiko Uehara: Zijden Dromen
10/9/2010 - 24/10/2010
Token Taikai - Samoeraizwaarden in het SieboldHuis
20/8/2010 - 22/8/2010
 
和紙 Japans papier - Catching the drifts
25/6/2010 - 15/8/2010
 
Stamppot Rodekool
21/5/2010 - 13/6/2010
Siebolds Bloementuin
22/4/2010 - 13/6/2010
 
Ikat met Shibori
24/3/2010 - 18/4/2010
 
Na de aardbeving: Moderne prenten van Tokyo 1910-1940
19/2/2010 - 21/3/2010
Japan Tattoo
18/12/2009 - 31/1/2010
Keiko Sadakane: Paravento Regale
16/10/2009 - 13/12/2009
Japanse zwaarden
8/10/2009 - 11/10/2009
Takako Hamano: Kleine verhaaltjes
4/9/2009 - 4/10/2009
100 jaar Tokyo
17/7/2009 - 23/8/2009
Kees Buurman: De essentie van zwart en wit
12/6/2009 - 12/7/2009
Painting for Joy
16/5/2009 - 7/6/2009
Rita Kok: Dradenspel
11/4/2009 - 10/5/2009
Van daar tot Tokyo: De Hofreis in frottages en foto’s van Ton Martens
27/2/2009 - 29/3/2009
Hiroshige. Leven en landschappen van het oude Japan.
1/11/2008 - 8/2/2009
Soho Nakano: Jodo - Paradise
5/9/2008 - 5/10/2008
Kyu Hisashi Shibata: Q - Mode en sieraden
19/7/2008 - 31/8/2008
Paul van Riel: Kyoto Dolls
11/4/2008 - 22/6/2008
Dejima en de Hofreis
7/3/2008 - 6/4/2008
Sharaku-interpretaties door Japanse hedendaagse kunstenaars
18/1/2008 - 24/2/2008
Sneeuwland: Winterprenten uit Japan (1900-1940)
18/12/2007 - 20/1/2008
Lucienne van der Mijle: Voorbijsnellend Ogenblik
28/9/2007 - 16/12/2007
Okinawa, het andere Japan: Grafisch werk van Yusuke Namihira
3/8/2007 - 16/9/2007
Uit het atelier van Ogawa Toshu: Japanse kalligrafie
28/6/2007 - 29/7/2007
Relay - Camera Japan
15/5/2007 - 29/7/2007
Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892): Maanlicht
17/11/2006 - 28/1/2007
Masa Ariyoshi: De schilderkunst van een Japanse in Nederland
8/9/2006 - 6/11/2006
Nonoyama Kozan: Pareltjes van precisie
23/6/2006 - 27/8/2006
De kunst van het oud worden
22/4/2006 - 5/6/2006
Richard Hutten: No Sign of Design
22/1/2006 - 11/6/2006

Kunstenaars in vaste collectie

Katsushika Hokusai.

Toon afbeeldingen


Galeries.nl is sinds begin mei 2018 weer in de lucht, maar om de site up-to-date te houden ben ik op zoek naar vrijwilligers die bereid zijn om actuele exposities toe te voegen. Mail naar info@galeries.nl indien u hiervoor belangstelling heeft.

Op deze plek, in de laatste kolom, kunnen advertenties worden geplaatst.

Meer info over adverteren

Benno Tutein Nolthenius