Van: info@galeries.nl - 31/12/2007


betreft instelling: Centraal Museum

Centraal Museum 2007: een dynamisch jaar

Voor het Centraal Museum Utrecht was 2007 een in vele opzichten dynamisch jaar. Dat betekende met name: nieuwe tentoonstellingen en een aanloop nemen naar het realiseren van plannen voor 2008.

Na het recordjaar 2006, waarin het museum 128.000 bezoekers trok, wist het Centraal Museum het aantal bezoekers met 125.000 in 2007 vrijwel te consolideren. Dat is des te opmerkelijker, omdat het bezoekersaantal in 2006 sterk werd beïnvloed door de opening in februari van dat jaar van het dick bruna huis. Het museum moest het in 2007 zonder zo’n noviteit stellen, al bleef het dick bruna huis met 25.000 bezoekers wel substantieel bijdragen aan de belangstelling van het publiek voor het gehele Centraal Museum.

Een bijzondere attractie vormde afgelopen jaar de Museumnacht. Meer dan 3.000 belangstellenden bezochten op zaterdag 7 juli (7-7-07!) het Centraal Museum. Naast rondleidingen in de vaste collectie waren ook rondleiders actief in de tentoonstelling ‘Genesis’. Een bijzondere rondleider was de fotograaf Joop van Tellingen, die het publiek uit eigen ervaring vertelde over de journalistieke achtergronden van de World Press-tentoonstelling. Verder konden de bezoekers hun eigen DNA afnemen en dat meenemen in een kettinkje. Veel belangstelling trok ook een lezing door de wetenschapsfilosoof Bas Haring. Nederlands bekendste sample-vj Eboman had een soundscape in de tuin van het museum gemaakt, wat in de donkere avond tot een bijzondere atmosfeer leidde.

Het jaar 2007 begon voor het Centraal Museum met de Nieuwjaarsduik Tour de France: de bezoekers trokken in feestelijke ‘etappes’ door het museum en beleefden een dag vol muziek, Franse Passie en Situationistische ‘dérives’.

Tot half maart was de tentoonstelling Franse Passie te zien met onder anderen schilderijen van Courbet, Daubigny en Monet; Franse schilderkunst in Nederlands bezit. Eveneens tot half maart liep de tentoonstelling In Girum Imus Nocte et Consumimur Igni, Het verloren paradijs van de Situationistische Internationale.

Van april tot medio augustus was ‘Genesis! Of het leven als machine’ te zien, de eerste tentoonstelling in Nederland over de verkenning van de grenzen tussen beeldende kunst en wetenschap.

‘Extensions’ van de multidisciplinair werkende kunstenaar Hans Op de Beeck was in het najaar en spectaculair event. Op de Beeck richt zich in zijn werk op het complexe samenspel van technologische apparatuur en architecturale volumes, die als verlengstukken van het menselijk lichaam fungeren. In de solopresentatie van de Vlaamse kunstenaar werden de nieuwe installaties Extension (1) en Extension (2) getoond, evenals de digitale animatiefilm The Building, een omvangrijke tekeningenreeks en de grootschalige installatie T-Mart (2004-2005). Deze werken waren niet eerder in Nederland te zien.

In december opende ‘Script’, een door directeur Pauline Terreehorst zelf samengestelde tentoonstelling. Door topstukken uit de mode- en interieurgeschiedenis in een filmische setting te presenteren speelt de ervaring van het verstrijken van de tijd de hoofdrol in deze tentoonstelling. Mode en interieurs uit de 18de en 19de eeuw, maar ook ontwerpen van Rietveld en hedendaagse mode, worden met elkaar vermengd in een doorlopende filmische ervaring. Kostuumfilms uit de afgelopen twintig jaar vormen de inspiratie voor negen filmsets, waarin de stukken zijn opgesteld. Script is nog te zien tot medio 2009.

Tot en met 10 februari presenteert het Centraal Museum ook nog ‘Lovely Language’ en ‘A Safe Place’, tentoonstellingen over de beeldende kracht van het pictogram. Deze tentoonstellingen vormen een onderdeel van Utrecht Manifest, de tweede Biënnale voor Social Design. ‘Lovely Language’ toont de ontwikkeling van de internationale beeldtaal van het pictogram door de socioloog Otto Neurath en de ontwerper Gerd Arntz in de jaren twintig van de afgelopen eeuw. In ‘A Safe Place’ is de universele beeldtaal te zien, die Gert Dumbar ontwikkelde voor rampgebieden.

Tentoonstellingen 2008
Naast de lopende tentoonstelling Script opent in februari ‘Standpunten’, een geheel nieuwe opstelling van actuele en moderne kunst. In mei gaat ‘Subliem’ van start, een eveneens geheel nieuwe geïntegreerde opstelling, dit keer van oude kunst en stadsgeschiedenis. De ontwerper van deze nieuwe opstelling is Petra Blaisse, bekend van haar grote internationale projecten voor het Haus der Kunst in München en vele andere, onder andere met Rem Koolhaas. Vanaf september loopt ‘Beyond the Dutch’, nieuwe kunst uit Indonesië in historisch perspectief geplaatst tegen de achtergrond van het Nederlands kolonianisme.

Internationale samenwerking
Het Centraal Museum werkte in 2007 in toenemende mate samen met andere musea in Europa. Zo produceerden wij de tentoonstelling over de Situationalisten, die rond de vorige jaarwisseling in het Centraal Museum was te zien, samen met het Zwitserse Musée Tinguely. Deze tentoonstelling opende in april 2007 in Basel. Hans Op de Beeck’s ‘Extensions’ was het resultaat van een samenwerking tussen Galleria Continua in San Gimignano (Italië), het Museum M in het Belgische Leuven en het Centraal Museum in Utrecht.

Het grootste succes echter was, dat onze eigen productie Genesis werd overgenomen door het Paul Klee Museum in Bern, Zwitserland. Deze tentoonstelling (met onder andere de levende kippen van Koen van Mechelen) was afgelopen voorjaar in het Centraal Museum te zien. In Bern opent Genesis eind januari.

Aankopen
In 2007 wist het Centraal Museum zijn collectie te verrijken met meerdere aankopen, langdurige bruiklenen en schenkingen. Onder de aankopen bevinden zich belangrijke werken als Venus en Adonis uit 1614 van Paulus Moreelse, die vanaf eind mei te zien is in de nieuwe tentoonstelling ‘Subliem’ en Marlene Dumas’ Man Kind uit 2006, die wordt opgenomen in ‘Standpunten’. De Muziekles uit 1825 van Jan Lodewijk Jonxis werd verworven op Marktplaats.

Activiteiten
Het Centraal Museum organiseerde en initieerde debatten, discussies en andere activiteiten en bood uiteenlopende gezelschappen een gastvrij onderdak. Zo waren er in juni rond de tentoonstelling Genesis een lezing (in samenwerking met de Universiteit Utrecht), een debat (met Debatcentrum Tumult), een symposium (in samenwerking met het Arts & Genomics Centre) en een gratis rondleiding met een kunstenaar en een wetenschapper. Eveneens in samenwerking met Tumult organiseerde het museum in oktober een debat naar aanleiding van de tentoonstelling ‘Extensions’ van de Vlaamse kunstenaar Hans Op de Beeck. Dit debat, met als thema het grensgebied tussen zorg en technologie, kreeg als titel: ‘Het lichaam voorbij’.

Steeds meer ontdekt het bedrijfsleven uit Utrecht en daar buiten het Centraal Museum als sfeervolle en goed geoutilleerde accommodatie voor uiteenlopende bijeenkomsten, die zowel een serieus en inhoudelijk als een meer informeel karakter hebben. Bedrijven, advocatenkantoren en ondernemersclubs (zoals de Utrechtse Ondernemers Sociëteit) kozen het Centraal Museum voor het beleggen van een bijeenkomst. Het ligt nadrukkelijk in het voornemen van het museum om aan deze mogelijkheden via formele en informele kanalen prominentere aandacht te geven.

Aan het eind van het jaar, rond de kerstdagen, kreeg ook de Refter weer een duidelijker publieksfunctie. In deze middeleeuwse eetzaal van de Agnietennonnen konden bezoekers van het museum genieten van een high tea of een brunch. Vaak in combinatie met een rondleiding door de directeur maakten veel bezoekers van deze mogelijkheid gebruik. Op de zondagen fungeert de Refter nu voorlopig als sfeervolle ruimte om koffie, thee of een lichte lunch te gebruiken.

Op initiatief van de directeur maakte het museum als één van de eerste in Nederland voor zijn nieuwe tentoonstelling Script een gesproken rondleiding. Deze zeer persoonlijke audiotour, die ook bij de volgende tentoonstellingen wordt gemaakt, kan gratis worden gedownload van de website van het Centraal Museum en kan worden afgespeeld op elke MP3-speler en iPod.

Museumcommissie
In februari kreeg het Centraal Museum een nieuwe museumcommissie. Deze bestaat uit: J. Berger (oud-directeur Nederlandse Bijenkorf BV), M. Doorman (hoogleraar filosofie en kunstkritiek), R. Ekkart (directeur Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie), W.H. Gispen (rector magnificus Universiteit Utrecht), N. Jansen (hoofd Kunstzaken gemeente Utrecht) en A. Veenman (president-directeur Nederlandse Spoorwegen).
Redactie